Wystawa "Podziemna Łódź" na Dworcu Łódź Fabryczna
Zdjęcia podziemnych ceglanych kolektorów, komór przelewów burzowych czy kanałów rzek: Jasienia, Łódki, Karolewki można zobaczyć na wystawie przygotowanej przez ZWIK z okazji jubileuszu 100-lecia miejskiej spółki. Wystawę „PODZIEMNA ŁÓDŹ” można oglądać do końca tego roku hali głównej podziemnego dworca PKP PLK Łódź Fabryczna.
Katedra na Stokach nie jest jedyną unikalną podziemną budowlą w Łodzi. Z okazji jubileuszu stulecia ZWIK zaprasza w podróż do miejsc, które są dostępne tylko dla pracowników sieci kanalizacyjnej. W hali głównej podziemnego dworca Łódź Fabryczna zobaczyć można wystawę fotografii o „podziemnej Łodzi”. Zbudowane z czerwonej cegły fabryki i robotnicze osiedla są znakiem rozpoznawczym naszego miasta. Drugie „ceglane miasto” znajduje się pod ziemią – to ponad 250 kilometrów murowanych kolektorów o różnych wielkościach i kształtach. To prawdziwe dzieła sztuki inżynierskiej z początku XX wieku. Uwagę zwraca kunszt i precyzja ich wykonania. Szczególnie ciekawe pod względem konstrukcji są komory, w których łączą się ze sobą główne miejskie kolektory. Ich ogromna kubatura i łukowate sklepienia przywodzą na myśl podziemia średniowiecznych warowni.
Podziemne kanały są dziedzictwem tego miasta, dziedzictwem ciężkiej pracy tysięcy Łodzian, którzy je budowali, ratując Łódź przed sanitarną katastrofą.
Wykonanie zdjęć w ciemnych kanałach wymagało od ich autora wyjątkowych umiejętności. Obrazy doskonale pokazują dorobek pracy budowniczych łódzkiej kanalizacji. Na wystawie zobaczymy nie tylko zdjęcia podziemnych ceglanych kolektorów, ale również komory przelewów burzowych i kanały rzek: Jasienia, Łódki czy Karolewki, odprowadzających wody deszczowe z terenu miasta.
Przy okazji wystawy fotografii podziemnej Łodzi warto wspomnieć jak niebezpieczna jest praca w kanałach. Trujące czy wybuchowe gazy – to zaledwie niektóre zagrożenia, z którymi muszą mierzyć się pracownicy ZWiK. Obowiązują ich rygorystyczne zasady bezpieczeństwa. Zanim rozpoczną pracę pod ziemią, każdy kolektor jest wietrzony, sprawdzany jest poziom tlenu, siarkowodoru, tlenku węgla i metanu. Wchodzący pod ziemię mają na sobie szelki ratunkowe, są wyposażeni w elektroniczne czujniki gazu i asekurują ich na powierzchni ratownicy. Nikogo nie powinien dziwić widok stojących przy otwartym włazie kanalizacyjnym pracowników ZWiK – czuwają nad bezpieczeństwem pracujących pod ziemią kolegów. W razie ewakuacji pomagają wydostać się na powierzchnię. Mają do dyspozycji windę ewakuacyjną, liny oraz ucieczkowy aparat tlenowy.
Wszystkie zdjęcia na wystawę zostały wykonane z zachowaniem obowiązujących w ZWiK zasad bezpieczeństwa. Ich autorem jest Paweł Hikisz – łódzki fotograf i twórca cyfrowy specjalizujący się tematyce urbexu. Zdjęcia podziemnej Łodzi można oglądać do końca grudnia w hali dworca PKP PLK ŁÓDŹ FABRYCZNA – wejście od strony ulicy Williama Heerleina Lindleya.
Projektantem łódzkich kanałów jest brytyjski inżynier Sir William Heerlein Lindley. Sprzeciwiał się układaniu pod ulicami w Łodzi kanałów z rur betonowych. Uznał, że ze względu na wysoką temperaturę i agresywność fabrycznych ścieków konieczna jest budowa wytrzymałych kanałów z cegieł – ze spodami kamiennymi. Przy fabrykach, które odprowadzały ścieki z dużą zawartością kwasów, musiały powstać kanały z kamionkową okładziną. Budowę łódzkich kanałów rozpoczęto 100 lat temu – w 1925 roku. Pracami kierował współpracownik Williama Heerleina Lindleya – inżynier Stefan Skrzywan.
Data dodania 17 listopada 2025